Newsy

15. FESTIWAL FILMÓW ŻEGLARSKICH JACHTFILM - 28 i 29 listopada

Celem JachtFilmu od początku jest pokazywanie dobrych filmów o morzu i żeglarstwie. Nie tylko o regatach, rekordach i wielkich wyprawach. Przede wszystkim o ludziach, ich marzeniach, decyzjach, słabościach i odwadze. O sprawach, które dzieją się na wodzie, ale dotyczą nas wszystkich.

W tym roku spotykamy się już po raz piętnasty.

I postanowiliśmy spojrzeć na ten żeglarski świat z nieco innej strony. Hasłem tegorocznej edycji jest „TEN SAM WIATR”. Będzie to festiwal poświęcony kobietom w żeglarskich opowieściach.

Takich opowieści w trakcie kilkunastu lat festiwalu trochę pokazywaliśmy. Mamy jednak wrażenie że nieco ginęły w całości tematyki. Postanowiliśmy je przypomnieć, wyciągnąć na pierwszy plan. I właśnie z takich historii stworzyliśmy tegoroczny program.

Chcemy pokazać jak wiele zmienia się, gdy żeglarską historię opowiemy z innej perspektywy.

DZIEŃ 1 - SOBOTA, 28 LISTOPADA

BILETY / KARNETY

Zaczniemy od historii, która brzmi jak żeglarski żart, ale wydarzyła się naprawdę. „Dłubanką wokół jeziora Michigan” to opowieść o Mary Catterlin i Amy Lukas, które na własnoręcznie zbudowanej drewnianej dłubance postanowiły opłynąć jedno z Wielkich Jezior Amerykańskich. Dwie młode kobiety, niewielka łódka, mnóstwo pomysłowości i uporu. A do tego bardzo dużo dystansu do siebie.

Po filmie zostaniemy jeszcze przez chwilę przy małych łódkach, ale przeniesiemy się daleko na północ. „Piersi w Arktyce” to prezentacja wyprawy czterech Polek, które na dwóch około trzymetrowych żaglówkach eksplorowały fiordy Spitsbergenu. O zimnie, przygotowaniach, przygodach i żeglowaniu bez wygód usłyszymy podczas festiwalowej prezentacji tego niezwykłego przedsięwzięcia.

W „252 dniach samotności” poznamy Uku Randmaa, estońskiego żeglarza, który wziął udział w Golden Globe Race — samotnych regatach dookoła świata. Ale równie ważna jest Maibi, jego żona, która przez wiele miesięcy została na lądzie z małymi bliźniakami. O czyjej samotności zatem mówi tytuł tego filmu ? To film o dwóch bardzo różnych samotnościach i o cenie, jaką za wielkie wyprawy płacą także najbliżsi.

Sobotę zakończymy filmem „Pośród fal” — niezwykłą opowieścią o Bobie i Nancy Griffith, którzy przez lata przemierzali oceany razem z rodziną. Nancy nie była tu tylko towarzyszką rejsów. Była współautorką bardzo odważnych rodzinnych wypraw na początku lat 60. XX wieku. Żeglowała, wychowywała dzieci i dokumentowała ich podróże kamerą.

HARMONOGRAM POKAZÓW:

Dłubanką wokół jeziora Michigan
USA / 2012/ 45 min.

Dwudziestodwuletnia Mary postanowiła nie marzyć, tylko zacząć działać. Cztery lata zajęła jej budowa małej drewnianej łódki, wydłubanej siekierą z wielkiego pnia drzewa. Do wspólnego przeżywania przygody zaprosiła koleżankę. Wzięły namiot i popłynęły. 1200 mil wzdłuż brzegów Michigan – jednego z największych jezior amerykańskich, w małej dłubance przypominającej indiańskie kanu. Jest to film o tym, że wspaniała przygoda czeka tuż za drzwiami. Czasem wystarczy je otworzyć.

-----

Piersi w Arktyce

Spotkanie na scenie / ok 40 min.

„Piersi w Arktyce” to przygoda czterech kobiet, które przez prawie dwa tygodnie płynęły przez arktyczne wody Spitsbergenu na dwóch małych, około trzymetrowych, otwartopokładowych łódkach żaglowych.

Wyprawa odbyła się w lipcu 2024 roku.

Motywacją do niej były także ślady pierwszych polarniczek w Arktyce — kobiet, które przed laty pracowały i działały w świecie kojarzonym głównie z męską eksploracją, nauką i wyprawami. Ten wątek nadaje całej historii dodatkowy sens. To była także próba symbolicznego dotarcia miejsc kobiecej obecności w historii polarnych wypraw.

Na pokładach małych łódek musiały zmieścić wszystko: sprzęt nawigacyjny, namioty, śpiwory, jedzenie, kuchenkę, narzędzia, części zapasowe i rzeczy potrzebne do życia w Arktyce. Także strzelbę.

Trasa prowadziła przez mało dostępne rejony Ekmanfjordu i Dicksonfjordu, a wyprawa zakończyła się dopłynięciem do Longyearbyen.

Na JachtFilmie spotkamy się z trzema uczestniczkami tej wyprawy: Anią Wierzbicką, Gosią Rzepecką i Wiktorią Parzych.

Opowiedzą jak robi się takie rzeczy.

------

252 dni samotności
Estonia / 2020 / 54 min.

Na pierwszy rzut oka to film o Uku Randmaa — estońskim żeglarzu, który bierze udział w Golden Globe Race i przez 252 dni samotnie opływa świat bez zawijania do portów i bez nowoczesnych technologii. Ale w tej historii równie ważna jest Maibi Randmaa, jego żona.

Uku jest na oceanie. Maibi zostaje na lądzie — z codziennością związaną z domme i dwójką małych dzieci, z nadzieją i jednocześnie ze strachem.
Nie stoi jednak z boku tej historii. Jest po prostu jej drugą osia- przeżywa rejs męża inaczej, ale nie mniej intensywnie.

„252 dni samotności” pokazuje, że samotna wyprawa rzadko jest naprawdę samotna. Film przesuwa więc uwagę z heroicznej opowieści o żeglarzu na bardziej złożoną historię relacji: o zaufaniu, lojalności, lęku, miłości.
I przede wszystkim na zgodę na czyjąś potrzebę wolności.

W tym kontekście perspektywa Maibi na całe przedsięwzięcie wydaje się nawet ważniejsza niż wokółziemski rejs jej męża. Bez jej osobistej siły, cierpliwości i gotowości do ponoszenia konsekwencji, wiele żeglarskich marzeń nigdy nie mogłoby się wydarzyć.

Tytułowa samotność nie dotyczy tylko żeglarza na oceanie. Jest to film o samotności na oceanie i samotności w domu, ale przede wszystkim o następstwach takiego rozstania …..które czasem jest bardzo zaskakujące.

-----

Pośród fal

USA / 2016 / 86 min.

Bob i Nancy Griffith to nazwiska, które w amerykańskich środowiskach żeglarskich i podróżniczych wciąż wywołują wiele emocji.

Byli pierwszymi żeglarzami, którzy okrążyli jachtem Antarktydę w wysokich szerokościach geograficznych. W swoim życiu, które przez ponad 20 lat większości biegło na pokładach jachtów, odbyli trzynaście długich oceanicznych podróży. W ten sposób spełniali swoje marzenia o wolności i przygodzie. Dla Boba i Nancy, a z czasem dla ich rozrastającej się rodziny nic nie wydawało się niemożliwe. Podróżowali jachtem do najbardziej odległych miejsc na kuli ziemskiej, swoje życie na oceanach dokumentowali zawsze obecną na pokładzie kamerą 16 mm.

Jak opowiada w filmie Nancy Griffith, ich niekonwencjonalne podejście do życia przyniosło wiele nieoczekiwanych wyzwań jak i wymagało poświęcenia. W trakcie swych podróży dwukrotnie tracili jachty na których mieszkali. Po wejściu na rafę na Polinezji Francuskiej w 1967 roku, spędzili na bezludnej wyspie 67 dni ratując co się da z rozbijanego falami jachtu. „Co prawda nasze życie jest ograniczone do najbardziej podstawowych funkcji, ale niczego nam nie brakuje” – wspomina ten czas Nancy Griffith.

Za swą wolność płacili również cenę. Były to głównie, jak wspominają bohaterowie filmu, miesiące rozłąki z małymi dziećmi, jak i konflikty i napięcia narastające wśród członków dalszej rodziny, nie akceptującej stylu życia obranego przez parę. Czasem była to cena najwyższa.

Po śmierci męża w 1979 roku Nancy Griffith założyła szkołę żeglarską, a kilka lat później została armatorem dwumasztowego żaglowca. Była prawdopodobnie ostatnim kapitanem który prowadziła handel na Południowym Pacyfiku jednostką żaglową.

Ten film to historia miłości młodej dziewczyny zauroczonej jachtami i nieco starszym od niej żeglarzem. Opowieść o parze, która odrzuciła tradycyjnie pojmowaną definicję rodziny na rzecz życia na dalekich wodach. Jest to także opowieść o umiłowaniu wolności, i o cenie jaką czasem trzeba za nią płacić.

------

DZIEŃ 2 - NIEDZIELA, 29 LISTOPADA

BILETY

HARMONOGRAM POKAZÓW:

Dziewicza podróż
USA / 2013 / 83 min.

Laura Dekker jest urodzoną w Nowej Zelandii holenderską żeglarką. Pierwsze pięć lat swojego życia spędziła na jachcie rodziców w trakcie wokółziemskiego rejsu. W 2009 roku, mając 14 lat ogłosiła wszystkim pomysł samotnego wokółziemskiego rejsu na jachcie. Dla swoich planów otrzymała poparcie rodziców, ale nie holenderskiego rządu. Sprawa opieki nad dziewczyną trafiła do sądu rodzinnego, który po 10 miesiącach jej rozpatrywania podjął decyzję że rodzice mogą decydować o losie dziecka. Wyruszyła w podróż mając 14 lat, skończyła rejs w wieku lat 16. Stała się najmłodszą żeglarką w samotnym rejsie dookoła świata.

Mimo, że bohaterka filmu jeszcze przed rozpoczęciem rejsu, wielokrotnie powtarza, że chce być najmłodszą żeglarką jak opłynie świat, to film „Dziewicza podróż” nie jest filmem o biciu rekordów. Jest to film o dorastaniu.

Będąc na Polinezji, Laura usłyszała historię francuskiego żeglarza Bernarda Moitessier. Brał on udział w regatach Golden Globe w 1968 roku, samotniczych regatach dookoła świata. Będąc liderem wyścigu, już na Atlantyku, na „ostatniej prostej” do Anglii, zmienił trasę, zrezygnował z dalszej rywalizacji i popłynął drugi raz dookoła świata, kierując się na wyspy Polinezji. Laura Dekker zrozumiała, że jego podejście do życia i żeglowania jest bardzo bliskie jej patrzeniu na świat. W trakcie swego jest bliska podjęcia decyzji o zmianie pierwotnego planu.

Bycie „najmłodszą” nie jest najważniejsze i wydaje się, że jest gotowa aby podążyć śladami Moitessiera.

------

Niech płynie muzyka

Francja / 2016 / 26 min.

„Pani kapitan wkłada suknię, na pokładzie jachtu pojawia się pianino a na portowym nabrzeżu gromadzi się publiczność…” takie zdanie brzmi dość niewiarygodnie, ale jest jak najbardziej prawdziwe.

Właśnie tak zaczynają się muzyczne spotkania z Marieke Huysmans Berthou w malutkich portach francuskiego wybrzeża Atlantyku.

Jej żeglarski i artystyczny projekt nazywa się Pianoocean.

Lady Flow to dwumasztowy jacht zbudowany wg projektu słynnego amerykańskiego projektanta Herreshoffa. Został specjalnie przystosowany, by w jego wnętrzu można było przewozić pianino. Tym jachtem artystka żegluje odwiedzając malutkie porty i ich mieszkańców. Te lokalne społeczności, tak mocno otwarte na ocean, często są mocno konserwatywne i zamknięte na to co inne, nieznane.

Oglądając ten film czeka nas piękna muzyczna uczta w otoczeniu żagli i szerokich wód oceanu.

-----

Do zobaczenia. Obiecuję.

Francja / 2024 / 52 min.

Film opowiada o Florence Arthaud i Marie-Claude — dwóch kobietach z zupełnie różnych światów, które połączyło morze i jeden list.

W listopadzie 1990 roku Marie-Claude ogląda w telewizji Florence Arthaud – legendarną francuską żeglarkę po jej zwycięstwie w regatach Route du Rhum. Są to słynne, samotne regaty przez Atlantyk, które odbywają się co cztery lata. Jest pod takim wrażeniem, że postanawia do niej napisać list. I właśnie od tego zaczyna się ta historia.

To nie jest typowy film o wielkiej żeglarce i jej sportowym sukcesie. Florence Arthaud jest tu bardzo ważna, ale film pokazuje też coś więcej: jak jej odwaga i sposób życia poruszyły kogoś, kto patrzył na tę historię z brzegu.

Delikatny, kameralny film o kobiecej odwadze, samotności, pamięci i o tym, że jedna żeglarska historia może zostać z kimś innym na bardzo długo.

-----